"Ουκ επ' άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος"
Τι
πετύχαμε;
Τελικά απορούμε με αγωνία και
ρωτάμε προς τα πού πάμε: προς τα μπρος ή προς τα πίσω, προς το καλύτερο ή προς
το χειρότερο; Αυτές οι αποκαρδιωτικές σκέψεις περνούν από το μυαλό όλων μας
όταν συναντάμε τους ποικίλους απολογισμούς των ημερών μας, τις πολλές και
στενάχωρες στατιστικές. Αν τολμήσεις δε να σηκώσεις τα μάτια στο μέλλον, εκεί
είναι που σου κόβεται η ανάσα. Μέλλον δεν υπάρχει, δεν μπορεί να υπάρξει με
τέτοια δεδομένα.
Τι φτιάξαμε, τι φτιάχνουμε, πού
πάμε; Κάποτε είπαμε όχι στο ζωντανό Θεό, στην αγάπη Του, στη σοφία Του. Έτσι
θελήσαμε. Δικαίωμά μας ήταν, άλλωστε. Πέρασαν τόσα χρόνια από τότε. Συνεχίσαμε
με το όχι, με τον εγωισμό, με την άρνηση. Η αρχή ήταν κάπως δύσκολη, όμως μετά,
όλο και κάτι όλοι προσδοκούσαμε να φανεί. Πού είναι τα κατορθώματα, η πρόοδος,
το θαύμα της ανάπτυξης, το φτάσιμο; Αν κοιτάξεις τα παιδιά μας ματώνεις, αν
κοιτάξεις τους εαυτούς μας απελπίζεσαι. "Και δεν υπήρχεν ο βοηθών"
(Ψαλμός ρζ΄ 12). Αυτή είναι η έκφραση του Λόγου του Θεού για την κατάσταση των
ημερών μας. Μετά την άρνηση, μετά την έχθρα που στήθηκε ανάμεσά μας εξαιτίας
του εγωισμού και της φιλαυτίας μας, ο Θεός αποχώρησε, απομακρύνθηκε. "Ιδού
ο οίκος σας αφήνεται έρημος". Και να θέλεις να βοηθήσεις δε θα μπορείς,
και να προσπαθείς να βοηθήσεις δε θα βλέπεις καρπούς γύρω σου. "Εμέ
εγκατέλιπον, την πηγήν των Ζώντων Υδάτων" (Ιερεμίας β΄ 13). Αυτή είναι
η αιτία, αυτή είναι η διάγνωση. Χωρίς Θεό όλα σκοτάδι, όλα σκληρή άγνοια, όλα
θάνατος.
Στις μέρες μας περισσότερο από
κάθε άλλη εποχή μπορεί κανείς πολύ εύκολα να δει τον αρνητισμό και να διακρίνει
την εναντίωση κατά του ζωντανού Θεού. Σήμερα προβάλλεται θριαμβευτικά και
μεταδίδεται με πείσμα το δόγμα μας ότι ο Θεός πέθανε, ο Θεός δεν υπάρχει πια,
δε μας χρειάζεται. Χωρίς αναστολές και χωρίς φόβους επιχειρούμε να πλάσουμε
κοινωνίες απαλλαγμένες από την "περιοριστική", όπως νομίζουμε, και
"ανασταλτική" ιδέα του Θεού, της αγάπης Του, της κρίσης Του.
Είναι φανερή πια η προσπάθεια συσπείρωσης των ατόμων γύρω από τον
εαυτό τους σε δυναμικά οργανωμένα σύνολα που θα εξυπηρετούν τον εαυτό τους, τις
ανάγκες τους, θα φροντίζουν την οργάνωση της κοινωνίας τους. Αυτή η
συλλογικότητα της οργάνωσης της κοινωνίας θεωρείται απαραίτητη για την επιβίωση
του ανθρώπου μέσω των προσπαθειών και των ικανοτήτων του, αφού "ούτε
υπάρχει, ούτε ελπίζει, ούτε περιμένει" έξω απ' αυτή βοήθεια ή δύναμη ή
υποστήριξη. Και αφού δεν υπάρχει Θεός, να δούμε τι μπορούμε μόνοι μας να
πετύχουμε, πώς θα ξεπεράσουμε τις δυσκολίες...
Είπαμε πως αυτό το πνεύμα
διοχετεύεται ενσυνείδητα από δασκάλους και πολιτικούς, αφού αποτυπώνεται στα
βιβλία των παιδιών, στα γραπτά, στον Τύπο, στις κοινωνικές επιλογές και
κατευθύνσεις. Ιδιαίτερα στην περιοχή "παιδιά" η μάχη είναι αποφασιστική,
και καλύπτεται με περισσή "φροντίδα" και ειδικές προσπάθειες.
Αντιγράφω από την εισαγωγή ενός σχολικού βιβλίου της Κοινωνιολογίας: "Η
κοινωνιολογία δεν μπορούσε να γεννηθεί όσο οι άνθρωποι πίστευαν - όπως
συνέβαινε στο Μεσαίωνα - ότι μια υπέρτερη βούληση, η βούληση του Θεού, καθόριζε
την ατομική και συλλογική μοίρα τους. Έπρεπε να ξεπεραστεί αυτή η θεοκρατική
αντίληψη και ο άνθρωπος να αισθανθεί κύριος της ύπαρξής του για να προσπαθήσει
να εντοπίσει τα αίτια που μορφοποιούν, κατευθύνουν και αλλάζουν την κοινωνική του
ζωή. Το βήμα αυτό που σήμερα μας φαίνεται αυτονόητο κερδήθηκε σε μια διαδικασία
αιώνων και συνδέεται με την ανάπτυξη των αστικών στρωμάτων που πραγματοποίησαν
αυτή την ανθρωποκεντρική, όπως ονομάζεται, στροφή. Το στοιχείο αυτό της
απελευθέρωσης στη σκέψη του ανθρώπου θα ήταν αδύνατο αν η ανθρωπότητα δεν
προχωρούσε στον έλεγχο και την καθυποταγή της φύσης για την εξυπηρέτηση των
αναγκών του..."
Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο αυτός
ο "άχρηστος Θεός", που συμφωνήσαμε πως "δεν υπάρχει", να
αναβιώνει, για να γίνει υπαίτιος αυτός όλων όσων μαστιγώνουν και ταλαιπωρούν
τον άνθρωπο. Για κανέναν άλλο λόγο δε θυμόμαστε, ούτε ανατρέχουμε στο Θεό, παρά
μονάχα για να Τον φορτώσουμε το σκληρό κατηγορώ μας για όλα τα δεινά του κόσμου
μας. Στο βιβλίο που αναφέραμε ήδη πιο πάνω υπάρχει και επίλογος. Αφού αναλυθούν
πολλά θέματα κοινωνιολογίας και χαρακτήρες ανθρώπων, υπάρχει και το συμπέρασμα
που συγκεφαλαιώνει την πραγματική και πρακτική αξία των ανθρώπινων κατακτήσεων.
"...Το στερεότυπο αυτό, συνυφασμένο με την παραγωγικότητα, την πειθαρχία,
την αποτελεσματικότητα, τον κονφορμισμό, διαιωνίζεται μέσα από το στιγματισμό
και την περιθωριοποίηση του αποκλίνοντος ατόμου". Είναι πλέον τόσο φανερό.
Ο "φυσιολογικός άνθρωπος" με τις αναλογίες του και την ισορροπημένη του
ζωή θεωρείται πλέον μύθος, ουτοπία. Δεν υπάρχει στις κοινωνίες μας, δε
συναντιέται παρά μόνο σαν μουσειακό είδος. Ο τύπος του αποκλίνοντος ατόμου
είναι ο πλέον κοινός, καθημερινός, αποκλίνοντας προς κάθε κατεύθυνση, προς κάθε
προσανατολισμό.
Το αύριο . . .
Ζούμε σε κοινωνίες παθολογικών
και καταπιεσμένων ατόμων. Μορφώνουμε κοινωνίες με ανοχές αφύσικες και σταθερές
μάλλον απάνθρωπες, καταστροφικές ή πιο σωστά αυτοκαταστροφικές. Δε σας φαίνεται
αναγκαίο να μιλήσουμε για το άλλο πρόσωπο, για κείνον τον καλά κρυμμένο εχθρό
των ψυχών μας, τον μάστορα της πλάνης, τον ανθρωποκτόνο-διάβολο;
Ακούμπησε το "αύριό
σου" στον Κύριο. Παράδωσε τον εαυτό σου στο ζωντανό Θεό της αγάπης και της
σοφίας, για να λυτρωθείς από τη φρίκη του αύριο εσύ, τα παιδιά σου, η ζωή σου
ολόκληρη. "Όσοι δε εδέχθησαν Αυτόν, εις αυτούς έδωκε εξουσία να γίνουν
παιδιά Θεού" (Ιωάννης α΄ 12) Μια νέα ζωή χαρίζει ο Πατέρας διά του
αναστημένου Ιησού Χριστού σε Νέα Γη και Νέο Ουρανό. Εκεί που το δράμα του
θανάτου και της απειλής δε θα μπορεί να ζυγώσει. Δυνατότερο μήνυμα,
διαπεραστικότερο κήρυγμα, από την άθλια κατάντια των ημερών μας δεν υπάρχει.
Διαλέγεις και προχωράς. Κάποιος θα πει πως θα φτιάξουν τα πράγματα, πως
έρχονται καλύτερες μέρες, όμως δεν πιστεύω εσύ να είσαι τόσο αφελής... Εάν
προσέξει κανείς με αντικειμενικό μάτι τη ζωή όπως τη ζουν οι περισσότεροι
άνθρωποι, αμέσως θα διαπιστώσει πως δεν είναι παρά μια ατέλειωτη αλυσίδα μικρών
και μεγάλων δραμάτων, που το ένα διαδέχεται το άλλο, ενώ πολλές φορές πολλά
μαζί συμπλέκονται, μεταβάλλοντας τη ζωή σε ένα δυσβάσταχτο βάρος.
Όλα όμως αυτά τα μικρά και μεγάλα δράματα, που συνθέτουν τη ζωή
μας, έχουν σαν βάθρο και πηγή τους ένα και μόνο στοιχείο. Την απομάκρυνση του
ανθρώπου από το Θεό. Αυτό διασαλπίζει από τη μια άκρη μέχρι την άλλη η Αγία Γραφή.
Έτσι η λύση του δράματος αυτού, η αποκατάσταση της ζωής στην ομαλή τροχιά της,
η απελευθέρωση του ανθρώπου από την αγωνία, το κακό, το θά-νατο, θα μπορούσε να
επιτευχθεί μονάχα με την επιστροφή του στο Θεό, από τον οποίο τόσο ανόητα
απομακρύνθηκε.
Ο Θεός που έπλασε τον άνθρωπο, και πριν ακόμη τον βάλει κύριο και
εξουσιαστή, μέσα στο ευλογημένο εκείνο περιβάλλον, φρόντισε για τη συντήρησή
του. Πόση ποικιλία αγαθών, που ασφαλώς είχαν σκοπό να εξασφαλίσουν την ύπαρξή
του από την ανάγκη της πείνας και παράλληλα να του προσφέρουν μια απόλαυση και
χαρά, έστω και υλικής μορφής, που θα μπορούσε να καταλήξει σε διάθεση
ευχαριστίας προς το Θεό
Τον περασμένο αιώνα ένας σοφός
κάθησε και λογάριασε και τον έπιασε ίλιγγος, από τα απαισιόδοξα συμπεράσματά
του. Ήταν ο γνωστός Μάλθους. Έλεγε λοιπόν ο άνθρωπος αυτός βάσει στατιστικών
στοιχείων, ότι ενώ οι επιβάτες του σκάφους της γης αυξάνουν κατά γεωμετρική
πρόοδο, 1, 3, 9, κλπ. τα τρόφιμα αυξάνουν κατά αριθμητική πρόοδο, 1, 3, 5, 7
κλπ., πράγμα που δείχνει πως κάποτε η γη, έτσι έλεγε ο άνθρωπος αυτός, δεν θα
μπορούσε να διαθρέψει τους κατοίκους της. Θα πηγαίναμε πολύ μακριά προσπαθώντας
να δείξουμε την πλάνη και το στενό πνεύμα αυτής της θεωρίας, που έχει γεμίσει
με φόβο τα πνεύματα πολλών στοχαστών. Η γη μπορεί να διαθρέψει απεριόριστο
αριθμό επιβατών και από την άλλη μεριά υπάρχουν τόσοι άλλοι ανασταλτικοί
παράγοντες στην αύξηση των ανθρώπων, που ανατρέπουν τους μαθηματικούς τύπους
του Μάλθους και των ομοίων του. Είναι αλήθεια σήμερα από στατιστικές του Ο.Η.Ε.
πως τα δύο τρίτα της γης υποσιτίζονται. Μα αυτό δεν οφείλεται στο ότι αδυνατεί
η γη να διαθρέψει τους ανθρώπους, αλλά στο ότι οι άνθρωποι από εγωιστικά
κίνητρα και από έλλειψη αγάπης αδιαφορούν αν λίγο παρακάτω από αυτούς άλλοι
πεθαίνουν από πείνα και στερούν τους άλλους από τα αγαθά που ο Θεός έδωσε για
όλους τους ανθρώπους.
Κάποτε ο Κύριος ήρθε σε
σύγκρουση με τους φανατικούς Ιουδαίους, που Του λέγανε πως δεν μπορούσε να
ήτανε πιο μεγάλος από τον Μωυσή που τους έδωσε το "μάννα" από τον
ουρανό. Τότε αυτός τους διόρθωσε λέ-γοντας πως αυτό ήτανε έργο του Θεού και όχι
του Μωυσή, αλλά προχώρησε και τους είπε μια καταπληκτική αλήθεια, που και
σήμερα επαναλαμβάνεται, διαστρεβλωμένη βέβαια. "Ουκ επ' άρτω μόνον
ζήσεται άνθρωπος". (Ματθαίος δ΄ 4).
Δεν φθάνει μονάχα το ψωμί και η
υλική τροφή, τόνισε ο Κύριος, μα χρειάζεται και κάτι άλλο πέρα και πάνω από
αυτή, που το χαρίζει και αυτό ο Θεός. Και είναι μια αλήθεια που την αισθάνεται
κάθε άνθρωπος. Όταν η στομαχική πείνα είναι πολύ δυνατή και απαιτητική, όλα
υποτάσσονται σ' αυτήν. Μα όταν αυτή κορεσθεί και ο άνθρωπος ηρεμήσει, τότε μια
άλλη πείνα παρουσιάζεται μέσα του, σε κάποιο άλλο κέντρο, στην ψυχή του, που
είναι απαιτητική περισσότερο από την πρώτη και που δεν μπορεί να της κάνει
τίποτα το ψωμί και το κρασί, όπως ανόητα φανταζότανε ο άφρων πλούσιος, που
έλεγε "έχεις ψυχή μου αγαθά δι' έτη πολλά, φάγε..." (Λουκάς ιβ΄ 19).
Η ψυχή ζητάει κάτι άλλο. Τροφή
της ψυχής είναι η αλήθεια. Και αλήθεια είναι μονάχα ο Χριστός, που είπε, "Εγώ
είμαι η αλήθεια". (Ιωάννης ιδ΄ 6). Ο άνθρωπος, δεν είναι σαρκόσακος
70-80 κιλών από τα ενενήντα τόσα στοιχεία της χημείας. Έχει μέσα του και άλλη
πνευματική υπόσταση, που τον κάνει να είναι ο άνθρωπος, και αυτή αναζητά την
τροφή για την οποία είναι ταγμένη. Γι' αυτό ο Κύριος στους μακαρισμούς Του
μακάρισε τους πεινώντας και διψώντας... (Ματθαίος ε΄ 6). Ο Χριστός είναι ο
άρτος της ζωής (Ιωάννης ς΄ 35).
Την πραγματική ελευθερία
γνωρίζει ο άνθρωπος μονάχα σαν πιστέψει στο Χριστό. "Εάν λοιπόν ο Υιός
σας ελευθερώση, όντως ελεύθεροι θέλετε είσθαι" (Ιωάννης η΄ 36). Ο
άνθρωπος που δεν θα ελευθερωθεί από το Χριστό, είναι και θα παραμένει για πάντα
δούλος αξιολύπητος. Την πραγματική ελευθερία προσφέρει ο Χριστός, ελευθερία όχι
πολιτική ή κοινωνική, μα βαθιά ελευθερία μέσα στα βάθη της ψυχής μας, από την
αμαρτία και από τον εαυτό μας, που είναι η κατάρα της ζωής μας. Ίσως τα λόγια
αυτά δεν είναι τόσο εύκολα κατανοητά, μα κρύβουν μεγάλες πραγματικότητες. Ο
άνθρωπος που πιστεύει στο Χριστό και καταφεύγει σ' Αυτόν, νιώθει μια πλήρη
απελευθέρωση σε όλη του τη ζωή. Δεσμά και αλυσίδες από χρόνια βαθιά χωμένες
μέσα στις σάρκες του, πέφτουν. Η ψυχή αναπνέει ελεύθερα και το πνεύμα μπορεί να
απλωθεί σε μακρινούς και απίθανους ορίζοντες των αποκαλύψεων του Θεού. Η ζωή δε
του αγιασμού, που πολύ παρεξηγημένα τη θεωρούν σαν περιορισμό και ανελεύθερο
συρματόπλεγμα, είναι η πραγματική μας ελευθερία, την οποία δεχόμαστε και
αποζητούμε, όχι αναγκαστικά, μα γιατί γνωρίσαμε πως μέσα σ' αυτήν βρίσκεται η
πραγματική ελευθερία και η πραγματική ευτυχία, που δεν είναι δυνατόν να
υπάρξουν η μια χωρίς την άλλη.
Με ειλικρίνεια και θάρρος ας ρίξουμε μια ματιά στη ζωή μας. Μακριά
από το Χριστό αν ζούμε, μπορούμε να πούμε πως είμαστε ελεύθεροι; Ας ζητήσουμε
από τον Λυτρωτή Χριστό να μας ελευθερώσει.
Προηγούμενη Σελίδα